أثیر شدت برداشت در شیوه جنگل‌شناسی تک گزینی بر مشخصات ساختار توده‌ ممرز آمیخته

نوع مقاله : مقاله کامل علمی پژوهشی

نویسندگان

1 رییس گروه تولیدی سازمان مدیریت و برنامه ریزی مازندران

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده

سابقه و هدف: نشانه‌گزاری و برداشت درختان با شدت‌های مختلف در شیوه جنگل‌شناسی تک گزینی تابعی از مشخصات توده، رویشگاه و نظر کارشناس است. شدت برداشت متفاوت بر توده باقیمانده و وضعیت تجدیدحیات که آینده جنگل را معرفی می‌کند تأثیر قابل ملاحظه‌ای دارد. تأثیر شدت برداشت بر مشخصه‌های مختلف جنگل و توده جنگلی از جمله بر ساختار جنگل‌های هیرکانی ارزیابی نشده است. تحقیق حاضر به بررسی و مقایسه مشخصه‌های ساختار توده ممرز آمیخته در یک توده کنترل (بهر‌ه-برداری نشده) و توده برداشت‌شده با شدت‌های متفاوت می‌پردازد.
مواد و روش: برای انجام این پژوهش از شبکه نمونه‌برداری منظم تصادفی به ابعاد 300 در 400 متر استفاده گردید. تعداد 70 قطعه‌نمونه نیم هکتاری در 24 پارسل از دو توده برداشت‌شده و کنترل، اندازه‌گیری گردید و اطلاعات درختان و خشکه‌دارها در قطعات نمونه برداشت شد. با توجه به اطلاعات صورت‌مجلس برداشت، توده‌ها به چهار گروه برداشت با شدت کم، متوسط و زیاد و بدون برداشت (کنترل) تقسیم گشت. برای تعیین ساختار توده از مثلث ساختار انجمن جنگلبانی فرانسه. استفاده شد و با توجه به نمودار نیمه لگاریتمی تعداد کل درختان در طبقه‌های قطری 5 سانتیمتری طبقات قطری 40 و 90 سانتیمتر به‌عنوان حد کلاسه‌های کم‌قطر، میان‌قطر و قطور تعیین گردید.
یافته‌ها: تراکم گونه ممرز به‌عنوان گونه اصلی در توده برداشت‌شده بیشتر از توده کنترل بود اما قطر برابرسینه کمتری داشتند. نتایج نشان داد شدت برداشت تأثیری بر مشخصه‌های ارتفاع لوری، حجم درختان و حجم خشکه‌دار نداشت درحالی‌که تأثیر آن بر قطر برابرسینه و مشخصه‌های تاج‌پوشش به‌ویژه ارتفاع تنه و تاج، سطح و حجم تاج درختان معنی‌داری بود. کمترین شدت برداشت بیشترین تأثیر افزایشی را بر سطح تاج (47 درصد) و حجم تاج (142 درصد) درختان ایجاد نمود و افزایش شدت برداشت در کوتاه‌مدت منجر به بهبود مشخصه حجم تجاری تنه شد. ساختار توده‌های برداشت‌شده تفاوت معنی‌داری با توده کنترل نداشت هرچند بیشترین شدت برداشت باعث جوانترشدن توده‌ها و ایجاد ساختار کم‌قطر و میان‌قطر شد. شدت برداشت متوسط بیشترین شباهت ازلحاظ قرارگیری قطعات نمونه در هفت کلاسه ساختار را با توده کنترل داشت. اغلب توده‌ها ساختاری نامنظم، قطور و میان قطر داشتند که گویای وضعیت ساختاری برای توده‌های نامنظم ناهمسال برای تمامی توده‌های ممرز آمیخته بررسی شده است.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که شیوه تک‌گزینی با شدت کمتر از 5/13 درصد در توده ممرز آمیخته جنگل شصت‌کلاته باعث بهبود مشخصات ساختار توده گردیده که این موضوع بیان‌کننده اهمیت و تأثیر مدیریت صحیح و اجرای مناسب شیوه تک‌گزینی در حفظ و بهبود ساختار توده جنگلی ممرز آمیخته می‌باشد. با توجه به نزدیکی ساختار توده در شدت برداشت متوسط (بین 3.5 تا 9.5 درصد) با توده کنترل این شدت به‌عنوان شدت بهینه در تنظیم ساختار توده ممرز آمیخته میان‌بند جنگل‌های شرق هیرکانی معرفی می‌گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of harvesting intensity in the single tree selection system on mixed Hornbeam stand characteristics

نویسندگان [English]

  • Mahmoud Radaei 1
  • Hashem Habashi 2
1 head of production group of management and planning organization of mazandaran
2 معاون دانشجویی
چکیده [English]

Background and Objectives: Tree marking and harvesting intensities in the single-tree selection method are a function of the stand characteristics, site description, and expert opinion in silvicultural practices. The different harvesting intensity has a significant effect on the remaining stands and the regeneration characteristics that introduce the forest’s future st. The impact of harvesting intensity on forest characteristics and forest stands specific to Hyrcanian forest structure has not been evaluated. This study investigated the silvicultural characteristics of mixed Hornbeam stands in control and compared them with different harvesting intensity stands.
Materials and Methods: A regular randomized sampling layout with a 300 × 400 m dimension was used in this research. The trees and shrubs characteristics of 70 sample plots of half a hectare were collected in harvested and control stand in 24 parcels. Forest stands were classified into three harvesting intensity groups low, medium, and high and without harvesting (control) based on the harvesting council report. The stand structure determines by using the triangle structure of the French Forestry Society. According to the total number of trees in 5 cm diameter classes and semi-logarithmic Y axis, 40 and 90 cm diameter classes were determined as the limit of small, medium, and large diameter classes.
Results: The Hornbeam density as the main species in the harvested stands was higher than that of the control stand, but it had a smaller diameter at the breast height. The results showed that harvesting intensity had no effect on the characteristics of Lorey’s height, trees volume, and the volume of deadwood, while its effect on the diameter at the breast height and the trees crown characteristics, especially the height of the trunk and crown, the trees canopy surface area and volume was significant. The lowest harvesting intensity had the greatest additive effect on the tree crown (47%) and tree canopy volume (142%) and increasing in the harvest intensity recovered in the trade stem volume characteristic in the short time. The harvested stand structure did not significantly change with the control while the highest harvesting intensity made it younger and created a small and medium diameter class. The medium harvesting intensity was the most similar with control stand structure in terms of the placement of the samples in the seven structural classes. Most of the stands had an irregular structure, and large and intermediate-large diameter class, which is indicative of the uneven age and irregular structural condition of all mixed hornbeam stands.
Conclusion: The results showed that harvesting intensity less than 13.5% was improved the stands characteristics in mixed Hornbeam stands which indicating the importance of forest management and the impact of implementation of the single tree selection method in maintaining and improvement in forest stand structure. The stand structure in medium harvest intensity (between 3.5 and 9.5 percent) is closed to the control stand, so this harvesting intensity is introduced as the optimal intensity in accommodating the structure of the mixed Hornbeam stand of the eastern Hyrcanian forests located in the intermediate altitude from sea level.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Stem height
  • "."selection system"
  • "Stand structure"
  • "Harvest intensity"
  • "Carpinus