بررسی تغییرات خواص فیزیکی و مکانیکی چوب راش در اثر نگهداری در جنگل و فعالیت قارچ‌های مخرب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

1دانشجوی دکتری جنگل شناسی، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

چکیده

چکیده
سابقه و هدف: باقی ماندن چوب در جنگل بعد از قطع و استحصال، تحت تأثیر فعالیت عوامل مخرب چوب به‌ویژه قارچ‌ها باعث کاهش کیفیت چوب می‌شود، درنتیجه سازه‌های که با چوب بی‌کیفیت ساخته شوند دوام لازم را نداشته و باعث کاهش راندمان می‌گردد. هدف از انجام این تحقیق بررسی تغییرات ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی و فعالیت قارچ‌های مخرب چوب راش بعد از سه دوره چهارماهه (4، 8 و 12 ماه) نگهداری در جنگل و مقایسه آن با ابتدای دوره و شناسایی قارچ‌های مخرب ظاهرشده بود.
مواد و روش‌ها:
این تحقیق در سری یک طرح جنگلداری شصت کلاته گرگان بر روی گونه راش انجام شد، تعداد ۱۵ عدد کاتین سالم از طبقه قطری 30 سانتی‌متر و طول ۲20 سانتی‌متر از یک درخت راش تهیه‌شده و به‌طور مستقیم در تماس با خاک در منطقه موردنظر دپو شدند. کاتین‌ها شماره‌گذاری و در هربازه زمانی قطعاتی به طول ۵۰ سانتیمتر برای انجام آزمایش‌های فیزیکی و مکانیکی به کارگاه منتقل شدند، در کارگاه نمونه‌ها در هوای آزاد خشک‌شده و سپس دانسیته ، هم‌کشیدگی حجمی، جذب آب، مقاومت به ضربه، مقاومت به خمش و سختی بر اساس روش‌های متداول و استانداردهای مربوطه اندازه‌گیری شد. آنالیز آماری نتایج با آزمون تجزیه واریانس و مقایسه میانگین‌ها با آزمون دانکن (با استفاده از نرم‌افزار Spss16) انجام ‌شد. برای شناسایی قارچ‌های رشد کرده در کاتین‌ها، از اندام ‌باردهی قارچ‌ها نمونه‌برداری نموده و بر اساس روش‌های متداول شناسایی شد. همچنین درصد تغییرات ویژگی‌های اندازه‌گیری شده نیز باهم مقایسه شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که قارچ‌های رشد کرده در کاتین چوب راش، قارچ‌ عامل پوسیدگی سفید (L.) Fr. Lenzites betulina و پوسیدگی نرم Annulohypoxylon multiforme fr. بودند. نتایج آنالیز واریانس در سطح اطمینان 95 درصد نشان داد، بین زمان ماندگاری و ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی کاتین چوب راش اختلاف معنی‌داری وجود دارد. با توجه به نتایج با افزایش زمان نگه‌داری در جنگل دانسیته خشک و بحرانی، سختی جانبی و عرضی، مدول گسیختگی( MOR ) و مدول الاستیسیته(MOE) کاهش،‌ ولی درصد جذب آب افزایش‌یافته است. بیشترین تغییر در ویژگی فیزیکی چوب درصد جذب آب و کمترین آن دانسیته خشک بود. بیشترین تغییر در ویژگی مکانیکی چوب مقاومت به ضربه و کمترین آن مدول الاستیسیته بود.
نتیجه‌گیری:
این تحقیق نشان داد کیفیت چوب راش استحصال‌شده که در جنگل در تماس با خاک باقی ماند، براثر فعالیت قارچ‌های مخرب عامل پوسیدگی سفید و پوسیدگی نرم به مقدار قابل‌توجهی کاهش یافت؛ نکته مهم اینکه شدت تخریب چوب در ویژگی مهمی مثل مقاومت به ضربه بعد از ۱۲ ماه بالای 77 درصد بود که نشان‌دهنده کاهش شدید کیفیت چوب است و ارزش اقتصادی آن نیز با توجه به کاهش دانسیته و وزن کاتین کم شد وکارآیی اولیه را از دست داد، بنا براین توصیه می‌شود مراحل بهره‌برداری چوب از جنگل بازنگری شود و چوب در کوتاه‌ترین زمان ممکن پس از قطع به صنایع منتقل شود تا کیفیت و ارزش اقتصادی آن حفظ شود و با افزایش عمر مفید سازه‌های چوبی، درخت کمتری برای تأمین چوب موردنیاز جامعه قطع شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

study on the physical and mechanical changes of beech wood due to storage in the forest and activity of the fungus

نویسنده [English]

  • khali zamani
1Phd student, Faculty of Forest Science, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources,
چکیده [English]

Abstract
Background and Objective: Remaining wood in the forest after cutting decreases the wood quality by the activity of the destructive factors of the wood, especially the fungi. thus the quality of the wood produced by the low quality wood is not durable and Increasing the damage of wood products consumers and increasing the need for cutting trees and destroying the forest. The purpose of this study was to measure the amount of damage to the beech Bolts trees after three period 4 months (12 months) of storage in the forest and compare it with the beginning of the period and identify the destroyer fungi that appeared.
Materials and Methods:
This research was carried out in part of One in Shastkolah forestry project in Gorgan on Fagus orientalis. 15 Billets from 30 cm diameter class and length of 220 cm from a beech tree and all were healthy, inside the field under the same conditions and in contact with soil stored. The Billets were numbered and cut at 50 cm intervals at each stage and transferred to the wood working room for physical and mechanical experiments, dried at the wood working room in the open air, and then dry density, basic density water absorption, volumetric Shrinkage, End an side Hardnesses, Toughness and Static bending were measured based on conventional methods and related standards. Statistical analysis of the results was performed by means of ANOVA test and comparison of averages with Duncan's test (using Spss16 software). Observed fungi were collected and identified with valid sources. Also, the percentage of changes in the measured characteristics was compared.
Results: The results showed that white decay fungi Lenzites betulina and soft decay fungi Annulohypoxylon multiforme appeared on the Bolts. The results of analysis of variance at 95% confidence level, there is a significant difference between the Remaining time and physical and mechanical properties of beet Bolt. According to the results, with increasing storage time in forest, dry and basic density, End an side Hardnesses, Static bending Modulus of Rupture (MOR) and Modulus of Elasticity (MOE) decreased, but the percentage of water absorption increased. The most significant changes in the characteristics of wood were after 12 months of storage in the forest. The greatest change in the physical properties of wood was the percentage of water absorption and lowest was dry density. The greatest change in the mechanical properties of the wood was the Toughness and the least was the modulus of elasticity.
Conclusion: This study showed that the quality of beech wood that stored in contact with soil in the forest were reduced due to the activity of destroyer fungi causing white decay and soft decay significantly. the important note was that wood degradation for important properties such as Toughness was 77% after 12 months, which indicates a significant decrease in wood quality and its economic value reduced due to the decrease in density and the weight of Billets And loses its initial performance, So it recommended that wood be transported from forest to the industry in the shortest time possible, so that quality And its economic value, and with a longer durability of wooden products, and fewer tree will be cut off to supply the timber needed for the community and protect forests and environment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Beech wood
  • Fungi
  • Forest environment
  • Time Duration
  • Physical and mechanical properties